Początki bankowości w starożytnej Grecji

Galeria
banki starożytna grecja

Ateńska tetradrachma z ok. 400 r. p.n.e. Moneta z wizerunkiem Ateny, bogini mądrości. Muzeum Antycznej Agory w Atenach

(autor: Łukasz Żamojda) Czasy starożytnej Grecji to m.in.  początki bankowości, a rolę pierwszych banków pełniły wówczas świątynie – ze względów religijnych uważano je za miejsca nietykalne i bezpieczne. Posiadały on nawet własną straż świątynną, co budziło dodatkowe zaufanie deponentów. Pierwszym opisem praktyk bankierów w Grecji było dzieło zatytułowane Trapezitica, napisane przez Isokratesa około 393 r. p.n.e. Jest to mowa sądowa, w której Isokrates występuje jako obrońca interesów swojego klienta w sporze z bankiem. W dziele tym przestrzega on swojego klienta przed wnoszeniem oskarżenia względem bankiera, ponieważ należy do ludzi wpływowych, posiadających wielkie majątki i przyjaciół.

Bardzo ważnej informacji o bankowości tamtych czasów dostarczają zapiski o prawach i obowiązkach. Mowa tutaj o tym, że bankierzy chcący utrzymać zaufanie deponentów musieli utrzymywać stuprocentową rezerwę na zobowiązania na żądanie. Choć niektórzy bankierzy dopuszczali się sprzeniewierzenia pieniędzy klientów dla własnych interesów, taka działalność nie mogła być prowadzona na dłuższą metę. Praktyki takich nieuczciwych bankierów doprowadziły do ekonomicznej recesji w latach 377 i 376 p.n.e. i 371 p.n.e. kiedy upadły (między innymi) banki Timodema, Sosinoma i Aristolocha. Jest to pierwsza wzmianka historyczna o doprowadzaniu do recesji poprzez nieuczciwych bankierów. Można dojść do wniosku, że jedną z przyczyn tej recesji było załamanie zasady stuprocentowych depozytów na żądanie.

Momentem zwrotnym w praktykach bankowych był helleński (IV – I p.n.e.) okres historii bankowości. Ptolemeusze zdawali sobie sprawę jakie zyski przynoszą prywatne banki i chcieli je zwiększyć wykorzystując do tego prestiż państwa – za ich sprawą powstał wówczas pierwszy państwowy bank, choć nigdy nie wprowadzono monopolu państwowego (banki prowadzone głównie przez Greków, funkcjonowały nadal).

Bank Ptolemeuszy w tamtych czasach zwiększał swoją pozycję. Dużą zasługą pierwszego banku państwowego było opracowane i wprowadzenie szybszych i nowszych zasad rachunkowości – posiadał on wiele mniejszych oddziałów w drobnych ośrodkach i korzystali z niego prawie wszyscy. Niekompletny dokument znaleziony w Tebtunis, zawiera codzienne zapisy księgowe wiejskiego banku w prowincji Heraklopolis, wskazując na nieoczekiwanie dużą liczbę wieśniaków, którzy prowadzili interesy za pośrednictwem banków i dokonywali płatności ze swoich depozytów. Co ciekawe bank był odpowiedzialny za zbieranie podatków od obywateli.

Helleński system bankowości przetrwał dynastię Ptolemeuszy i z niewielkimi zmianami został przeniesiony na grunt Cesarstwa Rzymskiego.

Autor: Łukasz Żamojda

Źródło: blog Starożytna Grecja, to co lubię ! – blogiceo.nq.pl/wkalejdoskopiestarozytnejgrecji

Literatura: J. H. de Soto: Pieniądz, Kredyt Bankowy i Cykle Koniunkturalne, Instytut Ludwiga von Misesa, Warszawa 2009



Drachma (grec. Δραχμή) – moneta od starożytności do czasów współczesnych bita w Grecji, a poza nią, w okresie starożytnym w Kartaginie i Azji Zachodniej, przeważnie srebrna. Bito również wielokrotności drachmy.

Antyczna drachma:

1/100 drachmy – lepta
1/2 drachmy – hemidrachma
1/6 drachmy – obol
2 drachmy – didrachma
3 drachmy – tridrachma
4 drachmy – tetradrachma
5 drachm – pentadrachma
6 drachm – heksadrachma
8 drachm – oktodrachma
10 drachm – dekadrachma
12 drachm

6000 drachm nazywano talentem, 100 drachm nazywano miną. Jedną drachmę dzielono na 6 oboli lub na 48 chalków, czyli „miedziaków”.

W zależności od stosowanego systemu drachma ważyła w srebrze: 4,36 g (eubejski, potem attycki), 6,28 g (fenicki), 6,20 g (eginecki), 2,80 g (koryncki).

Przez około tysiąclecie pozostawały w powszechnym użytku w krajach basenów Morza Śródziemnego i Morza Czarnego, bito je także za czasów rzymskich, część z nich nosiła podobizny rzymskich cesarzy. Następcą drachmy jest arabski dirhem.

↑ Słownik numizmatyczny Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s